Chọn xe thuê ở Việt Nam thế nào để thật sự hợp với bạn

Sai lầm thường gặp nhất khi thuê xe không bắt đầu trên đường mà bắt đầu từ trước đó. Mọi người chọn xe bằng mắt: qua ảnh, qua tên mẫu xe, qua câu "chiếc này khỏe hơn", hoặc theo lời khuyên của một người quen có cung đường và mức tự tin hoàn toàn khác. Rồi sau đó mới nhận ra chiếc xe quá nặng cho thành phố, quá yếu cho đèo, hoặc đơn giản là làm mình mệt chỉ sau nửa tiếng.

Nên bắt đầu từ đâu để không tự thuê cho mình thêm rắc rối

Chúng tôi sẽ không bắt đầu từ câu hỏi "xe nào tốt nhất", mà từ vài câu hỏi chính xác hơn. Bạn sẽ đi ở đâu: Da Nang, Ho Chi Minh City, trên đảo, dọc bờ biển hay vùng núi? Bạn đi một mình hay đi hai người? Có những chặng dài không? Bạn mang bao nhiêu hành lý? Và quan trọng nhất: bạn thực sự tự tin đến mức nào với đúng loại xe này, chứ không phải chỉ với bất kỳ phương tiện hai bánh nào nói chung?

Nếu hành trình là trong thành phố và thoải mái, logic sẽ là một kiểu. Nếu phía trước là Hai Van, Da Lat hay những chặng dài giữa các khu nghỉ dưỡng, logic lại khác. Nếu bạn đi hai người với ba lô và thùng đồ, đó là một kịch bản khác nữa. Vì vậy lời khuyên kiểu "cứ lấy 150cc và khỏi nghĩ" không phù hợp với tất cả mọi người.

Còn có một lớp rất đời thường mà du khách hay đánh giá thấp. Bạn có dễ dắt xe khỏi chân chống không, có dễ xoay đầu xe trên phố hẹp không, có giữ xe thoải mái ở đèn đỏ không, có bò chậm trong dòng xe đông được không, có dễ đỗ xe trước quán cafe hay khách sạn không? Những điều này nghe không lãng mạn trong quảng cáo, nhưng trong kỳ nghỉ thật chúng quan trọng hơn một nửa các lời mô tả đẹp đẽ.

Những kiểu xe mà du khách thường thấy nhất khi thuê

Trên thực tế, phần lớn du khách thường xoay quanh bốn kiểu xe. Không phải vì ở Việt Nam không còn gì khác, mà vì đây là những lựa chọn thường tạo nên danh mục cho thuê thực tế nhất với khách du lịch.

Xe tay ga tự động nhẹ

Đây là kiểu xe dễ hiểu nhất cho thành phố, bờ biển và lần đầu làm quen với giao thông địa phương. Nó dễ bắt đầu hơn, không cần thói quen dùng côn và thường bỏ qua được nhiều lỗi nhỏ ở tốc độ thấp.

Những mẫu như Honda Vision, Yamaha Janus và các xe tay ga đô thị tương tự thường nằm trong nhóm này. Với người mới, đây gần như luôn là cách vào Việt Nam nhẹ nhàng nhất.

Xe tay ga tự động có thêm dự trữ

Đây là lựa chọn vững hơn cho những ai cần cung đường dài hơn, chở người ngồi sau, hành lý hoặc đơn giản là cần thêm lực kéo khi leo dốc và vượt xe. Nó vẫn khá dễ hiểu, nhưng nặng hơn và đòi hỏi kiểm soát cẩn thận hơn.

Nhóm này thường gồm Air Blade, Vario, FreeGo, NVX và những mẫu tương tự. Chúng hữu ích khi hành trình thực sự cần thêm lực, nhưng với người mới, cảm giác thực tế có thể nặng hơn nhiều so với ảnh.

Xe số bán tự động hoặc mô tô số tay

Tự nó không phải là lựa chọn sai, nhưng cũng không phải là một nâng cấp mặc định cho tất cả mọi người. Nó cho cảm giác lái khác và có thể phù hợp hơn với chặng đường dài hoặc mặt đường xấu nếu người lái đã quen dùng nó một cách bình tĩnh.

Vấn đề là trong ngày đầu ở một môi trường giao thông còn lạ, nó thường là độ khó thừa. Nếu bạn còn đang làm quen với nhịp đường, việc thêm số, côn và thân xe nặng hơn thường không phải ý hay.

Xe 50cc đúng nghĩa và phương tiện điện hạng nhẹ

Đây là một nhóm riêng mà mọi người hay quên mất, dù với một số du khách nó lại là lựa chọn thực tế nhất. Theo logic ở Việt Nam, nhóm này gồm xe gắn máy dưới 50cc, hoặc xe điện dưới 4kW với tốc độ thiết kế tối đa không quá 50 km/h.

Cho các kịch bản đi ngắn trong đô thị, đây có thể là một lựa chọn rất hợp lý. Nhưng ở đây bạn cần thông tin cụ thể theo model và giấy tờ, chứ không phải câu "xe nhỏ nên chắc hợp". Nếu công suất cao hơn 4kW hoặc loại phương tiện khác đi, thì đó không còn là cùng một nhóm nữa.

Điều gì thường hợp với người mới, và điều gì chỉ nghe hay khi nói chuyện

Nếu kinh nghiệm chưa nhiều, chúng tôi gần như luôn khuyên nên nhìn trước vào xe tay ga tự động nhẹ, loại mà bạn ngồi thoải mái, chống chân dễ và không ngại xoay trở ở tốc độ thấp. Với Da Nang, Hoi An, Phu Quoc, Nha Trang và những chuyến ngắn dọc bờ biển, đây thường là lựa chọn nhẹ đầu nhất.

Người mới hiếm khi gặp rắc rối vì xe quá đơn giản. Họ thường vất vả hơn vì trọng lượng dư, tay ga nhạy hơn, tư thế ngồi lạ và cảm giác phải gồng liên tục. Điều này càng đúng nếu bạn vừa mới hạ cánh, ngủ chưa đủ, chưa từng chạy trong luồng giao thông dày như vậy mà vẫn muốn ngay lập tức cảm thấy tự tin trên chiếc xe to hơn.

Khi nào nên nhìn sang xe 50cc đúng nghĩa và phương tiện điện hạng nhẹ

Đây là chỗ cần con số cụ thể. Ở Việt Nam, ngưỡng chính cho nhóm nhẹ nhất không chỉ là dung tích động cơ mà là cả loại phương tiện. Nếu xe xăng dưới 50cc, còn xe điện dưới 4kW với tốc độ thiết kế tối đa không quá 50 km/h, đó là một nhóm. Mọi thứ vượt các giới hạn này đã thuộc cấp phương tiện tiếp theo và được nhìn nhận khác cả trên giấy tờ lẫn khi chạy thực tế.

Vì vậy có thể hiểu nhanh như sau. Dưới 50cc hoặc dưới 4kW là câu chuyện của phố ngắn, đảo, khu nghỉ dưỡng, khu vực quanh khách sạn và những chuyến đi hằng ngày nhẹ nhàng. Khoảng 110-125cc là dải du lịch cơ bản cho phần lớn các chuyến đi ở Da Nang, Hoi An, Nha Trang, Phu Quoc và những chuyến đi ban ngày thông thường. Khoảng 150-160cc và các mẫu điện cấp cao hơn tương đương là khi việc chở hai người, leo dốc, mang hành lý, đi bờ biển dài và các cung cần thêm lực kéo bắt đầu hợp lý.

Đó là lý do kích thước nhỏ tự nó không chứng minh được gì. Một chiếc xe tay ga nhỏ chưa chắc là 50cc. Một chiếc xe điện có thể nhìn gọn nhưng trên giấy đã vượt ngưỡng 4kW. Còn xe đạp điện lại là một nhóm khác nữa, nơi hỗ trợ động cơ ngắt khi bạn ngừng đạp hoặc khi tốc độ chạm 25 km/h. Ở chỗ cho thuê, câu hỏi hữu ích không phải là "xe nhỏ không?" mà là ba câu đơn giản: công suất bao nhiêu, tốc độ thiết kế tối đa bao nhiêu, và trong giấy tờ nó thuộc loại phương tiện nào.

Trong thực tế, định dạng thật sự dưới 50cc hoặc dưới 4kW phù hợp khi nhiệm vụ thật sự đơn giản: một người, quãng ngắn, thành phố bằng phẳng, nhịp đi bình tĩnh và rất ít hành lý. Nếu phía trước là đèo, dốc dài, đi hai người, một ngày chạy dài hoặc chỉ đơn giản là muốn tự tin hơn với địa hình, thì nên nhìn ngay sang dải tiếp theo thay vì bắt một cỗ máy nhỏ làm việc mà nó không được tạo ra để làm.

Khi nào thêm sức mạnh là cần thiết thật sự, và khi nào đó chỉ là thêm trọng lượng

Một chiếc xe mạnh hơn có ý nghĩa không phải khi bạn đơn giản muốn thứ gì đó nghiêm túc hơn, mà khi cung đường thật sự yêu cầu điều đó. Ví dụ, nếu bạn đi hai người, mang hành lý, có những đoạn leo dài, những ngày chạy dài giữa nhiều điểm, hoặc muốn ít cảm thấy quá tải hơn trước gió và địa hình thay đổi.

Nhưng cũng cần nhìn thẳng vào mặt kia của vấn đề. Xe càng nặng và càng bốc thì càng đòi hỏi nhiều ở tốc độ thấp, trong dòng xe đông, khi quay đầu, khi đỗ và trên những đoạn phố hẹp. Nếu phần lớn hành trình của bạn không phải là đèo mà là chạy phố bình thường với dừng nghỉ, cafe, khách sạn và những quãng ngắn ra biển, thì phần sức mạnh dư đó có thể chỉ thấy dễ chịu mười phút đầu và sau đó trở nên mệt mỏi.

Vì vậy câu hỏi tốt hơn là: chiếc xe này thật sự giúp cho cung đường của tôi, hay tôi đang chọn nó vì tham vọng? Rất nhiều lần thuê xe thành công bắt đầu đúng từ lúc người ta chọn một mẫu xe khiêm tốn hơn một chút so với ý định ban đầu, rồi tự cảm ơn mình vào ngày thứ hai.

Làm sao để biết chiếc xe quá to, quá nặng hoặc đơn giản là không hợp với bạn

Một vài dấu hiệu đơn giản nói nhiều hơn bất kỳ bảng thông số nào. Bạn có thể chống chân bình tĩnh và không phải giữ thăng bằng vật lộn ở mỗi đèn đỏ. Bạn có thể dắt xe khỏi chân chống và đẩy bằng tay vài mét một cách tự tin. Việc quay đầu trên phố hẹp không làm bạn sợ. Ghi đông không có cảm giác quá rộng hay quá nặng. Sau năm phút chạy thử, ý nghĩ của bạn không phải là "để rồi mình quen sau", mà là "ừ, chiếc này có thể chạy thoải mái".

Nếu ngay tại chỗ chiếc xe đã làm bạn có cảm giác bị trọng lượng của nó kéo xuống, tay bị căng và cơ thể phải tập trung quá mức chỉ để di chuyển bình thường, đừng cố tự thuyết phục mình. Trong bãi xe yên tĩnh điều đó chỉ gây khó chịu. Trong giao thông nóng và dày ở Việt Nam nó nhanh chóng biến thành mệt mỏi và sai sót.

• Dấu hiệu tốt: bạn ngồi lên, xuất phát, dừng lại và đi tiếp mà không có cuộc vật lộn bên trong với chiếc xe.
• Dấu hiệu xấu: bạn mới chỉ bắt đầu mà đã có cảm giác mình đang cố giữ chiếc xe thay vì chỉ dẫn nó đi.
• Một dấu hiệu xấu khác: sau bài test ngắn, toàn bộ kế hoạch của bạn chỉ là hy vọng rồi mình sẽ quen sau.

Nếu đi hai người hoặc có hành lý, logic lựa chọn sẽ thay đổi

Một người không đồ và một cặp có hai ba lô không phải cùng một kịch bản. Khi có thêm người ngồi sau, tải trọng không chỉ nằm ở động cơ. Phanh thay đổi, cân bằng thay đổi, xoay trở ở tốc độ thấp thay đổi, đề-pa lên dốc thay đổi và mức mệt của người lái cũng tăng lên. Một chiếc xe thấy ổn khi đi một mình có thể trở nên ì và khó chịu khi đi hai người.

Ở đây chúng tôi sẽ tránh hai thái cực. Một là lấy loại xe đô thị nhẹ nhất chỉ vì nó có vẻ dễ hơn. Hai là lấy một mẫu quá lớn trong khi người lái lại không thật sự tự tin với nó. Trong phần lớn trường hợp, bạn không cần chiếc nhỏ nhất hay lớn nhất, mà cần một điểm cân bằng hợp lý với cung đường và kinh nghiệm.

Những mẫu xe nào thường hóa ra là lựa chọn tốt

Tên mẫu xe có thể khác nhau theo từng nơi cho thuê, nhưng logic thực tế thường như sau.

• Cho thành phố và những ngày đầu: các xe tự động nhẹ như Vision, Janus và các mẫu tương tự thường rất hợp. Chúng dễ hiểu, không quá nặng và giúp bạn làm quen với dòng xe mà không phải căng quá mức.
• Cho cung đường dài hơn: Air Blade, Vario, FreeGo và các lựa chọn tương tự thường cho mức dự trữ dễ chịu hơn với bờ biển, hành lý và các chuyến đi ban ngày ra ngoài thành phố. Nhưng hãy chọn chúng không phải vì tên xe nghe lớn, mà vì bạn thấy thoải mái với chúng ngay tại chỗ.
• Cho người thật sự biết mình đang làm gì: NVX, các xe ga nặng hơn và mô tô số tay chỉ thực sự tốt khi vào đúng tay và đúng cung đường. Nếu không, chúng rất dễ từ một lựa chọn ngầu biến thành nguồn gây mệt mỏi.

Đây không phải bảng xếp hạng và cũng không phải quảng cáo cho mẫu xe cụ thể nào. Điều quan trọng hơn là ý chính. Ở chỗ cho thuê, câu hỏi thật sự không phải là tên mẫu nghe oai đến đâu, mà là chiếc xe cư xử với chính bạn như thế nào. Nếu một chiếc xe ga nhỏ hơn cho bạn tư thế ngồi bình tĩnh hơn và cảm giác tự tin hơn trong dòng xe, điều đó quan trọng hơn bất kỳ tấm thẻ thông số bóng bẩy nào.

Cần kiểm tra gì trước khi nói "tôi lấy chiếc này"

Ngay cả khi mẫu xe có vẻ đúng, vẫn nên dành vài phút cho những điều rất cơ bản trước khi chốt. Bạn có chạm đất bình thường không? Ghế có thoải mái không? Tay ga có mở mượt không? Khi quay đầu xe có cảm giác nặng quá mức không? Cả hai phanh có làm việc đều và dễ đoán không? Lốp đang ở tình trạng nào? Bản thân chiếc xe có trông quá mệt không? Và cửa hàng có đang giao cho bạn một mẫu khác dưới tên gọi của mẫu bạn chọn hay không?

Cũng nên nhìn vào những chi tiết nhỏ nhưng thực tế. Có chỗ để mũ bảo hiểm hoặc đồ lặt vặt không? Người ngồi sau lên xe có thuận không? Tư thế ngồi có đè vào lưng dưới không? Có gắn được điện thoại hoặc ít nhất sạc được không? Những thứ này chỉ có vẻ nhỏ cho đến khi bạn ngồi trên yên nửa ngày.

• Ngồi lên xe và chắc rằng tư thế lái không đòi hỏi bạn phải gồng liên tục.
• Dắt xe bằng tay và xem trọng lượng có đã thấy dư ngay tại chỗ hay chưa.
• Chạy thử ngắn để kiểm tra xuất phát, phanh và một góc cua chậm.
• Nhìn lốp, phanh, đèn, gương và tình trạng tổng thể của dàn áo.
• Nếu bạn đang cân nhắc 50cc hoặc xe điện, hãy hỏi công suất, tốc độ thiết kế tối đa và loại phương tiện theo giấy tờ.
• Hỏi rõ phải làm gì nếu một tiếng sau bạn nhận ra mẫu xe này không hợp với mình.

Dấu hiệu đỏ khi chọn xe

Có vài tín hiệu mà sau đó chúng tôi sẽ không tiếp tục cãi lại trực giác nữa. Bạn bị thuyết phục lấy mẫu nặng hơn mức mình muốn vì "đi rồi sẽ quen nhanh". Bạn không được ngồi thử thoải mái, dắt thử hay chạy thử ở tốc độ thấp. Một câu hỏi đơn giản về việc đổi xe lại nhận về thái độ khó chịu. Người cho thuê nói kiểu "ở Việt Nam ai cũng đi được, bạn cũng sẽ đi được thôi". Hoặc họ hoàn toàn không nghe bạn nói về cung đường và kinh nghiệm của mình.

Một lựa chọn tốt gần như luôn bắt đầu từ một cuộc trao đổi bình thường. Một nơi cho thuê tốt sẽ không ép bạn lấy chiếc xe rõ ràng là không hợp. Ngược lại, họ sẽ hiểu nhanh hơn ai nên ngồi trên xe tự động nhẹ và ai thật sự có lý do để lấy thứ nặng và nghiêm túc hơn.